ដើមកំណើតនំពុម្ពដ៏អធិករបស់ខ្មែរយើងនេះដែលមិនគ្រាន់តែជាអាហារស៊ីឆ្ងាញ់ប៉ុណ្ណោះទេថែមទាំងជាសញ្ញានៃវប្បធម៌និងជីវចរណ៍ផងដែរ។

នំពុម្ព គឺជានំបុរាណដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំមកហើយ។ ឈ្មោះ "ពុម្ព" ត្រូវបានគេជឿថាមកពីពាក្យ "កំពុម" ដែលមានន័យថា "កំពូល" ឬ "ក្បាល" ដោយសំដៅលើរូបរាងដើមរបស់វាដែលមូលដូចក្បាលមនុស្ស ឬផ្និតសំពត់ មានទស្សនៈមួយទៀតថា ឈ្មោះនេះប្រហែលជាមកពីពាក្យឥណ្ឌា "Puri" (ប៊ូរី) ដែលជានំបុរាណមួយមកពីឥណ្ឌាដែរ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌តាមផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម។

នំពុម្ពត្រូវបានគេសន្មតថាមានដើមកំណើតតាំងពីសម័យអង្គរ ឬមុននោះទៅទៀត។ វាអាចជានំដែលត្រូវបានធ្វើសម្រាប់ពិធីបុណ្យផ្សេងៗឬជាអាហារដំណើររបស់អ្នកធ្វើដំណើរនិងឈ្មួញដោយសារតែភាពងាយស្រួលក្នុងការរក្សាទុកនិងលក្ខណៈដែលឆ្ងាញ់ទាំងឆ្ងាញ់ជាមួយសាច់និងអាចផ្លាស់ប្តូរគ្រឿងផ្សំតាមតំបន់បាន។

នំពុម្ពខ្មែរមានលក្ខណៈពិសេសខុសប្លែកពីនំស្រដៀងគ្នានៅបរទេស(ដូចជា Waffles របស់អឺរ៉ុប)ទាំងគ្រឿងផ្សំ និងរសជាតិ៖

• នំពុម្ពខ្មែរភាគច្រើនធ្វើអំពីម្សៅអង្ករខ្សាយ(ម្សៅដែលបានពីអង្ករធម្មតា)លាយជាមួយស្ករខ្ទិះដូង(ឬដូងខ្ចីកោស)និងអំបិលបន្តិចជួនកាលក៏មានដាក់មេដើម្បីឲ្យនំឡើង។

•  នំនេះត្រូវបានចាក់ចូលទៅក្នុងឆ្នាំងនំពុម្ព (ដែលមានរាងក្រឡោតឬមានពុម្ពជាប្រអប់ៗ)ហើយដុតដោយកម្ដៅភ្លើងឬធ្យូងរហូតដល់ឡើងក្រហមនិងស្រួយខាងក្រៅ តែទន់ខាងក្នុង។របៀបធ្វើនេះអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកលក់អាចចាក់ភ្លាមលក់ភ្លាមនៅកន្លែងផ្ទាល់តែម្ដង។

• នំពុម្ពខ្មែរមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងុយពីស្ករ ដូង និងក្លិនអង្ករដែលអាចញ៉ាំទទេៗបានយ៉ាងឆ្ងាញ់។

នំពុម្ពក្នុងជីវភាពរស់នៅ

• នំពុម្ពមិនមែនជានំដែលគេធ្វើសម្រាប់ពិធីបុណ្យធំៗដូចជានំអន្សមឬនំគមឡើយប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ៖

• នំពុម្ពត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអាហារសម្រន់ឬនំកំដរមាត់សម្រាប់បរិភោគនៅពេលព្រឹកឬពេលល្ងាច។

• គេអាចឃើញមានអ្នកលក់នំពុម្ពនៅតាមទីផ្សារមុខសាលារៀនឬតាមដងផ្លូវនានាទាំងនៅទីប្រជុំជននិងទីជនបទ។

• នំពុម្ពមិនគ្រាន់តែជាអាហារធម្មតាទេ វាជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរ៖

• នំពុម្ពជានំដ៏ពេញនិយមបំផុតសម្រាប់យកទៅក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យកាន់សីមា ឬពិធីផ្សេងៗដើម្បីឧទ្ទិសដល់អ្នកដែលលាចាកលោកទៅវាតំណាងឱ្យការគោរពនិងការរាប់អានរបស់កូនចៅចំពោះជីដូនជីតា។

• នំពុម្ពក៏ត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬពិធីផ្សេងៗជានំដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខ និងសំណាងល្អ។

• សម្រាប់មនុស្សធម្មតា នំពុម្ពគឺជាអាហារពេលព្រឹកដ៏ឆ្ងាញ់ សម្រន់ ឬជាអាហារសម្រន់ក្នុងពេលរសៀលសំឡេងរបស់អ្នកលក់នំពុម្ពដែលយំឡេវៗតាមវិថី គឺជាសំឡេងដ៏ធ្លាប់ស្គាល់នៅក្នុងសហគមន៍ខ្មែរ។

• សំខាន់បំផុតនៃនំពុម្ពគឺសំបកដែលធ្វើពីម្សៅមីទឹកនិងអំបិលរួចយកទៅលបរង្វង់មូលហើយទុកឱ្យរាងរលោងសំបកនំពុម្ពត្រូវតែបានច្នៃប្រឌិតឱ្យមានរូបរាងស្តើង ហើយឆ្ងាញ់ ចំណែកឯស្នូលឬគ្រឿងផ្ទៃក្នុងវិញមានភាពចម្រុះយ៉ាងខ្លាំងប្រែប្រួលតាមតំបន់និងចំណង់ចំណូលចិត្ត៖

• នំពុម្ពរបស់ខ្ញុំ(ដើម)៖ ធ្វើពីសាច់មាន់ឬសាច់ជ្រូកជាមួយដំឡូងមី ដំឡូងជ្វាគ្រាប់ស្ពៃក្តោប ទឹកខ្មេះ និងគ្រឿងទេស នេះគឺជាប្រភេទដែលគេស្គាល់ជាទូទៅបំផុត។

• នំពុម្ពការ៉ុត៖ សម្របសម្រួលទៅនឹងសម័យកាល ប្រើការ៉ុតកិនជាគ្រឿងផ្សំចម្បងមានរសជាតិបង្អែមធម្មជាតិ។

• នំពុម្ពគ្រឿងសមុទ្រ៖ នៅតាមតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រគេអាចប្រើគ្រឿងសមុទ្រដូចជា ល្ពៅ ឬបង្គាជាដើម។

• នំពុម្ពបន្លែ៖ សម្រាប់អ្នកដែលទោរទន់ចំពោះរសជាតិសាមញ្ញ ឬជាឈ្នួលសម្រាប់អ្នកជំងឺ។

ការរៀបចំនំពុម្ពគឺជាសិល្បៈមួយដែលត្រូវការជំនាញ ពេលរុំត្រូវរុំឱ្យត្រូវស្តើងហើយរឹងមាំដើម្បីកុំឱ្យសំបកបែកឬគ្រឿងហូរចេញការលីងក៏សំខាន់ដែរត្រូវលីងឱ្យសំបកមានពណ៌មាសឆ្អិនសមរម្យហើយក្លិនមិនឆ្អាប។នំពុម្ពត្រូវបានគេលក់នៅគ្រប់ទីកន្លែងតាំងពីផ្សារតាមបែបប្រពៃណីរហូតដល់រទេះលក់នំពុម្ពតាមចិញ្ចើមថ្នល់ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាអាហារដែលគ្រប់គ្នាអាចទិញបាន។

និយាយរួមមកនំពុម្ពគឺជាតំណាងដ៏រស់រវើកនៃ "វប្បធម៌អាហារខ្មែរ"ដ៏ចម្រុះដែលមានឫសគល់ជ្រៅយ៉ាងleastបុរាណ តែនៅតែរស់រានមានជីវិតយ៉ាងស្វាហាប់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។ វាមិនគ្រាន់តែជានំមួយយ៉ាងសាមញ្ញទេថែមទាំងជាសាច់ញាតិវប្បធម៌ដែលភ្ជាប់រវាងអតីតបច្ចុប្បន្ននិងអនាគតរវាងមនុស្សជាមួយមនុស្សនិងរវាងមនុស្សជាមួយអ្នកដែលគេរាប់អាន។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា