សម្រស់ដ៏កម្រនៃតំបន់ឆ្នេរអាស៊ីបូព៌ាគឺ សត្វកុកចិន ជាបក្សីស្លាបវែងដ៏ស្រស់ស្អាតនិងកម្រមួយប្រភេទដែលបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃភាពផុយស្រួយនៃជីវចម្រុះនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា បក្សីនេះស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់ (អង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់អភិរក្សធម្មជាតិ) ជាប្រភេទងាយរងគ្រោះដោយសារចំនួនរបស់វាកំពុងតែថយចុះគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។

សត្វកុកចិនមានលក្ខណៈពិសេសដែលធ្វើឱ្យវាខុសប្លែកពីប្រភេទកុកដទៃ វាមានមាឌតូចល្មមបើធៀបនឹងសត្វក្រៀលផ្សេងៗនៅរដូវធម្មតា (មិនមែនរដូវបន្តពូជ) វាមានរោមពណ៌សភ្លឺចែងចាំងនិងមានចំពុះពណ៌លឿងស្រស់។ នៅពេលដល់រដូវបន្តពូជ (ចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ខែសីហា) សម្រស់របស់វាកាន់តែលេចធ្លោនោះគឺប្រែពីពណ៌លឿងទៅជាពណ៌ខៀវស្រស់ហើយប្រែពីពណ៌លឿងលាយបៃតងទៅជាពណ៌ខ្មៅ ប៉ុន្តែបាតជើងនៅតែមានពណ៌លឿង។ វាដុះរោមវែងៗដ៏ស្រស់ស្អាត (Plumes) ចេញពីក្បាល ក និងខ្នងរបស់វាដែលជួនកាលគេហៅថាកុកពាក់អំបោះដោយសាររោមវែងៗនោះ។

សត្វកុកចិនចូលចិត្តរស់នៅ និងរកចំណីនៅក្នុងបរិស្ថានជាពិសេសតំបន់វាលភក់ដែលមានដើមរុក្ខជាតិឆ្នេរខ្សាច់ វាលភក់អំបិលនិងតំបន់មាត់ទន្លេ។ វាជាបក្សីធ្វើចំណាកស្រុក វារស់នៅបន្តពូជនៅតាមបណ្តាប្រទេសអាស៊ីបូព៌ាដូចជាប្រទេសចិន (ជាពិសេសឆ្នេរខាងកើត), កូរ៉េ, រុស្ស៊ី (ឆ្ងាយបូព៌ា) ហើយធ្វើដំណើរទៅរដូវរងានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រួមទាំងប្រទេសហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី និងអាចមានវត្តមាននៅកម្ពុជាផងដែរ ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ហើយវាស៊ីជាអាហារសមុទ្រតូចៗ ដូចជា ត្រីតូចៗ ក្តាម បង្កង និងសត្វល្អិតផ្សេងៗ ដែលមាននៅក្នុងតំបន់មាត់ទឹក។

មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យសត្វកុកចិនក្លាយជាប្រភេទងាយរងគ្រោះគឺ៖

• ការអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរការកែច្នៃវាលភក់សម្រាប់កសិកម្ម ឬសំណង់បានបំផ្លាញទីជម្រកធម្មជាតិនិងទីកន្លែងរកចំណីរបស់វា។ កាលពីមុនរោមដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់វាត្រូវបានគេបរបាញ់ដើម្បីយកទៅធ្វើជាគ្រឿងតុបតែងដែលធ្វើឱ្យចំនួនវាធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ទោះបីបច្ចុប្បន្នមានការការពារក៏ដោយក៏ការរំខានពីសកម្មភាពមនុស្សនៅតែជាបញ្ហា អាចប៉ះពាល់ដល់ទីជម្រកនិងប្រភពអាហាររបស់វាផងដែរ។

សត្វកុកចិនតំណាងឱ្យភាពចាំបាច់ក្នុងការការពារតំបន់ឆ្នេរនិងវាលភក់ដែលជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏សំខាន់សម្រាប់បក្សីជាច្រើនប្រភេទការខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សរួមមានការបង្កើតតំបន់ការពារនិងការតាមដានការបន្តពូជរបស់វា។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា