ផ្លែច័នជាឈ្មោះផលព្រឹក្សម្យ៉ាងដែលបច្ចុប្បន្នមានចំនួនច្រើនបំផុតនៅក្នុងខេត្តចន្ទបុរីដែលជាអតីតខេត្ត មួយរបស់ខ្មែរប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃសព្វថ្ងៃរួមទាំងតំបន់ភាគខាងលិចនៃជួរភ្នំក្រវាញ ។
ខ្មែរយើងស្គាល់និងបរិភោគតាំងតែពីសម័យបុរាណមកម្ល៉េះប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃដើមច័ននេះពុំសូវមានអ្នកដាំដុះវានោះទេនិងកម្រឃើញមានលក់នៅលើទីផ្សាណាស់ដែលធ្វើអោយកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយពុំបានស្គាល់ពុំបានដឹងច្បាស់អំពីផ្លែឈើបុរាណមួយប្រភេទនេះឡើយ ។ផ្លែច័នជាប្រភេទដើមឈើមានសម្ពស់ពី ១០-១៨ ម៉ែត្រសំបកដើមចាស់មានពណ៌ខ្មៅច្រើនដុះដោយខ្លួនឯងនៅកន្លែងដីសើមព្រៃរបោះភ្នំឬដាំក្នុងភូមិ និងវត្តអារាម។ រុក្ខជាតិនេះបន្តពូជដោយគ្រាប់ផ្លែច័នមានពីរប្រភេទពេលនៅខ្ចីមានផ្លែមូលសំប៉ែតគ្មានគ្រាប់ ច្រើនហៅថាផ្លែប៉ែនឬម៉ាក់ប៉ែនដើមចាស់ផ្លែមូលធំមានគ្រាប់ច្រើនមានពណ៌លឿងរលោងនិងមានក្លិនក្រអូប ហៅថាច័ន។ ទឹកយកចេញពីផ្លែចាន់មានសមត្ថភាពជួយទប់ស្កាត់ការបំបែកកោសិកាឈាមក្រហមនិងមាន សារធាតុប្រឆាំងនិងអុកស៊ីតកម្មផ្លែទុំស្រស់ជួយបង្កើនថាមពលក្នុងរាងកាយសាច់ផ្លែពេលបរិភោគជួយអោយគេងលក់ស្រួលសំបកដើមនិងស្លឹកស្ងោផឹកជួយបំប៉នខួរក្បាលខ្លឹមរបស់ដើមចាន់មានសារធាតុជួយបំប៉នស្បែកអោយមានសុខភាពល្អជួយបណ្តេញខ្យល់ក្នុងពោះវៀនបំបាត់ការស្រេកទឹកបញ្ចុះកំដៅក្នុងរាងកាយព្យាបាលជម្ងឺរលាកទងសួតនិងក្អក
– សាច់ ផ្លែ ៖ ទម្លាក់ព្រូនកូនក្មេង
– សំបក ផ្លែ ៖ ព្យាបាលពងបែក
– ស្លឹក ៖ ប្រើស្រស់បិតកន្លែងកើតបូសរបួសឬរលាកភ្លើង
– សំបក ឫស ៖ កោសសំបកក្រៅចេញចំនួនមួយក្ដាប់ដាំទឹកផឹកព្យាបាលក្មេងក្ដៅនិងក្អួតកើតរមាស់
– សាច់ឈើនិងខ្លឹម ៖ ប្រើដើម្បីជំនួយសរសៃប្រសាទជំនួយសាច់ស្បែកឲ្យស្រស់ស្រាយក្ដៅខ្លួនព្យាបាល ថ្លើមសួតទម្លាក់ព្រូនព្យាបាលបែកញើសច្រើន
– ផ្លែ ៖ ព្យាបាលអាការៈ ដេកមិនលក់រសាប់រសល់ជំនួយសរសៃ។
សព្វថ្ងៃនេះមានប្រជាជនតំបន់ខ្លះបានកែច្នៃផ្លែច័នទុំយកទៅធ្វើជាបង្អែមទៀតផងគេហៅថាបង្អែមច័នខ្ទិះ គុណប្រយោជន៍អត្ថប្រយោជន៍និងផ្នែកឱសថបុរាណនៃច័នឬប៉ែន។ ក្រៅតែពីឈើដែលប្រើធ្វើជាអុសដុត បានសាច់ឈើយើងអាចយកធ្វើជាគ្រឿងសង្ហារឹមនិងប្រើសម្រាប់សាងសង់ផ្ទះបាន ។ ដើមអាចយកដុត ផលិតជាធ្យូងបានហើយផ្លែបរិភោគស្រស់និងធ្វើបង្អែមខណៈស្លឹកដើមនិងសំបកកែច្នៃប្រើជាឱសថបុរាណ
អត្ថបទ៖សុឹម សុត្ថាម៉ូនីកា
