ដើមស្តៅត្រូវបានគេដឹងថាមានកំណើតដើមមកពីក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាដើមស្តៅត្រូវបានគេចាត់ទុកជាដើមឈើដ៏ពិសិដ្ឋ និងមានតម្លៃបំផុតមួយនៅក្នុងវប្បធម៌និងប្រព័ន្ធឱសថបុរាណឥណ្ឌាតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។ដើមស្តៅមានអត្ថប្រយោជន៍ដ៏សម្បូរបែបដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាយូរមកហើយទាំងក្នុងផ្នែកអាហារនិងជា ឱសថបុរាណ។បើនិយាយពីអត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពនិងឱសថវិញគឺស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែកនៃដើមស្តៅត្រូវបានគេរកឃើញថាមានគុណសម្បត្តិព្យាបាលនិងជួយដល់សុខភាពដូចជា៖

• ស្តៅត្រូវបានគេប្រើដើម្បីជួយបន្ថយនិងគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមដែលមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ (ជាធម្មតាប្រើផ្កា និងស្លឹក)។ ស្តៅមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ប្រឆាំងមេរោគនិងប្រឆាំងការរលាកដែលជួយពង្រឹងកោសិកាភាពស៊ាំរបស់រាងកាយឲ្យអាចប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺផ្សេងៗបានល្អប្រសើរ។ស្លឹកផ្កានិងជាពិសេស ប្រេងស្តៅត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ព្យាបាលបញ្ហាស្បែកដូចជារមាស់រលាកស្បែករួមទាំងអាចជួយបំបាត់ការឈឺសន្លាក់និងជួយឲ្យឆ្អឹងរឹងមាំ។

• សំបកនិងទងរបស់ស្តៅអាចយកទៅដាំទឹកផឹកដើម្បីព្យាបាលគ្រុនចាញ់គ្រុនក្តៅនិងជំងឺមួលឈាម។ជួយបំបាត់អាការៈចុកពោះរាគរូសនិងបញ្ហាផ្សេងៗក្នុងក្រពះពោះវៀន។ វាក៏មានលក្ខណៈសម្បត្តិទម្លាក់ព្រូនផងដែលហើយស្នូលខាងក្នុងដើមស្តៅអាចជួយឲ្យសរសៃឈាមដំណើរការល្អនិងអាចជួយការពារជំងឺបេះដូង។

ចំណែកផ្កានិងត្រួយខ្ចីៗត្រូវបានប្រជាជនខ្មែរយើងយកមកធ្វើជាអន្លក់ជ្រលក់ជាមួយទឹកគ្រឿងឬធ្វើជាញាំស្តៅ ដ៏ពេញនិយម។ វាផ្តល់នូវជាតិវីតាមីន C, កាល់ស្យូម,ជាតិដែកនិងជីវជាតិសំខាន់ៗជាច្រើនទៀត។ស្លឹកនិងផ្លែស្តៅត្រូវបានគេយកទៅធ្វើជាថ្នាំបាញ់សម្លាប់និងកម្ចាត់សត្វល្អិត នៅក្នុងចម្ការដោយគ្មានជាតិគីមីដែលធ្វើឲ្យបន្លែមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកបរិភោគ។ចំពោះខ្លឹមដើមស្តៅអាចយកទៅធ្វើជា គ្រឿងសង្ហារឹមនិងរបស់របរប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀត។បើត្រឡប់មកមើលមុខម្ហូបដ៏ល្បីល្បាញបំផុតដែលប្រើស្តៅវិញគឺមានច្រើនប្រភេទណាស់

• គេយកផ្កានិងត្រួយស្តៅទៅស្រុះទឹកក្តៅឲ្យឆ្អិនដើម្បីបន្ថយជាតិល្វីងខ្លះ បន្ទាប់មកយកមកច្របល់ចូលគ្នាជាមួយសាច់(ដូចជាសាច់ជ្រូកបីជាន់សាច់បង្គា ឬសាច់មាន់)និងគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀតដូចជា ខ្ទឹមស ម្ទេស ត្រីឆ្អើរ ទឹកត្រី ស្ករស និងទឹកកំបោរហើយវាមានរសជាតិល្វីងលាយឡំជាមួយរសជាតិជូរ ហឹរ ប្រៃ និងផ្អែម។

បើនិយាយពីការទទួលទានបែបសាមញ្ញនិងពេញនិយមបំផុតវិញគឺគេយកត្រួយនិងផ្កាស្តៅស្រស់ឬស្រុះទឹកក្តៅមួយភ្លែតរួចយកមកបរិភោគជាមួយទឹកគ្រឿង (ដូចជាទឹកប្រហុក ឬប្រហុកចិញ្ច្រាំ) ទឹកត្រីកោះកុង ឬ ក្តាមប្រៃចំហុយ ប្រើជាគ្រឿងអន្លក់ដើម្បីបង្កើនរសជាតិអាហារសំខាន់ៗផ្សេងទៀត។ ប៉ុន្តែទោះបីមិនសូវនិយមដូចញាំឬអន្លក់តែស្តៅក៏អាចត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបន្ថែមរសជាតិល្វីងបន្តិចបន្តួចទក្នុងសម្លរ ឬម្ជូរគ្រឿងមួយចំនួនដែរ។នៅតំបន់ខ្លះគេក៏អាចយកស្លឹកស្តៅឬផ្កាស្តៅទៅចៀន ឬបំពងជាមួយស៊ុតឬគ្រឿងទេសផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើជាម្ហូបបន្ទាប់បន្សំ។

ទោះបីជាមានដើមកំណើតនៅប្រទេសឥណ្ឌាក៏ដោយ ក៏ស្តៅបានរីករាលដាលនិងត្រូវបានគេដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុង តំបន់ត្រូពិចនិងពាក់កណ្តាលត្រូពិចនៃទ្វីបអាស៊ី និងទូទាំងពិភពលោកដោយសារតែវាអាចលូតលាស់បានល្អទោះបីជានៅក្នុងតំបន់ដែលមានអាកាសធាតុស្ងួតឬគ្រោះរាំងស្ងួតក៏ដោយ។នៅប្រទេសកម្ពុជាយើងស្តៅក៏ជាបន្លែនិងឱសថដែលពេញនិយមខ្លាំងផងដែរ។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា