នៅសាលាបឋមសិក្សាមួយ ឈ្មោះ លីង ជាសិស្សម្នាក់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារតែភាពស្លូតបូតរបស់គេ ប៉ុន្តែភាពច្របូកច្របល់របស់គេចំពោះមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យាគឺគួរឱ្យអស់សំណើចបំផុត។ គ្រូបង្រៀនរបស់គេឈ្មោះ អ្នកគ្រូ សុជាតា ព្យាយាមអស់ពីលទ្ធភាពដើម្បីជួយ លីង ឱ្យយល់លេខ។

ជំពូកទី ១៖ តេស្តដ៏សាមញ្ញ

ថ្ងៃមួយ អ្នកគ្រូ សុជាតា កំពុងធ្វើលំហាត់គណិតវិទ្យាមាត់ទទេ។ នាងចង់សួរលំហាត់ងាយៗបំផុតជាមុនសិន។

អ្នកគ្រូ សុជាតា: "លីង! កូនត្រូវគិតដោយប្រុងប្រយ័ត្ន! គ្រូមានស្ករគ្រាប់ ៤ គ្រាប់ ហើយគ្រូឱ្យកូន ៤ គ្រាប់ទៀត! តើកូនមានស្ករគ្រាប់ សរុបប៉ុន្មានគ្រាប់?"

លីង ឱនមុខទៅតុ រួចយកម្រាមដៃរាប់យ៉ាងយូរ ដូចជាកំពុងដោះស្រាយសមីការដ៏ស្មុគស្មាញបំផុត។ គាត់ចំណាយពេលប្រហែលមួយនាទី ទើបងើបមុខឡើងវិញ។

លីង: (ដោយភាពជឿជាក់) "អ្នកគ្រូ! គឺ ៩ គ្រាប់!"

សិស្សទាំងអស់ក្នុងថ្នាក់ផ្ទុះសំណើច ឯអ្នកគ្រូ សុជាតា វិញយកដៃអង្អែលថ្ងាស។

អ្នកគ្រូ សុជាតា: "ខុសហើយ លីង! ៤ បូក ៤ មិនមែន ៩ ទេ! តើកូនធ្វើខុសត្រង់ណា? គ្រូឱ្យឱកាសកូនមួយទៀត! ព្យាយាមគិតឱ្យត្រឹមត្រូវ!"

លីង ឱនមុខចុះម្ដងទៀត។ ពេលនោះ វិច្ឆិកា ដែលជាសិស្សពូកែអង្គុយក្បែរ លីង បានខ្សឹបតិចៗថា៖ "៨!"

លីង ងើបមុខឡើងវិញដោយរំភើប ព្រោះគេបានឮចម្លើយត្រឹមត្រូវហើយ។

ជំពូកទី ២៖ ការយល់ច្រឡំនៃការជឿជាក់

លីង សម្រេចចិត្តឆ្លើយភ្លាមៗ៖

លីង: "អ្នកគ្រូ! គឺ ១៨ ទៅវិញទេ!"

អ្នកគ្រូ សុជាតា: (គ្រវីក្បាល) "លីង! ៤ បូក ៤ ធ្វើម៉េចទៅជា ១៨? ម៉េចបានជាកូនឆ្លើយចម្លើយនេះ?"

លីង ញញឹមបន្តិចដោយមានអារម្មណ៍ថាគេមានហេតុផលដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។

លីង: "អ្នកគ្រូ! ខ្ញុំដឹងថា ៨ គឺជាចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ! ខ្ញុំបានឮហើយ!"

អ្នកគ្រូ សុជាតា: "ចុះបើកូនដឹងថា ៨ ត្រឹមត្រូវ ហេតុអីបានជាកូនដាក់ លេខ ១ នៅពីមុខវា?"

លីង ពន្យល់ដោយទឹកមុខស្មោះត្រង់៖ "ព្រោះពេលខ្ញុំឆ្លើយ ៩ កាលពីមុន អ្នកគ្រូថាខុស ហើយឱ្យខ្ញុំព្យាយាមម្ដងទៀត! ខ្ញុំគិតថា អ្នកគ្រូមិនជឿលើសមត្ថភាពឆ្លើយរបស់ខ្ញុំទេ!"

"ដូច្នេះហើយ! បើខ្ញុំឆ្លើយ ៨ ធម្មតា អ្នកគ្រូនឹងគិតថាខ្ញុំនៅតែ ល្ងង់ដដែល! ខ្ញុំត្រូវតែ បន្ថែមលេខ ១ នៅពីមុខ ដើម្បីឱ្យអ្នកគ្រូជឿថា ខ្ញុំបានព្យាយាម ច្រើនជាងសិស្សដទៃ ទៀត ដែលពួកគេឆ្លើយតែលេខ ៨!"

អ្នកគ្រូ សុជាតា បានឈរសម្លឹងមើល លីង មួយសន្ទុះ ទាំងមិនដឹងថាគួរតែខឹង គួរតែសើច ឬគួរតែហៅមាតាបិតា លីង មកជួបទេ។ គាត់មិនយល់ថា លីង កំពុងព្យាយាម បង្កើនតម្លៃចម្លើយ របស់គេ ដើម្បីទទួលបានការកោតសរសើរនោះទេ។

ជំពូកទី ៣៖ មេរៀនផ្ទាល់ខ្លួន

បន្ទាប់ពីសើចអស់សំណើចរួច សិស្សផ្សេងៗក៏ឈប់សើច លីង ហើយអ្នកគ្រូ សុជាតា ក៏ចាប់ផ្តើមពន្យល់ពីគណិតវិទ្យាដល់ លីង តាមវិធីថ្មី។

អ្នកគ្រូ សុជាតា: "លីង! បើគ្រូឱ្យកូនឆ្លើយត្រូវ... គ្រូនឹងឱ្យកូន ស្ករគ្រាប់ ៨ គ្រាប់! តែបើកូនឆ្លើយ ១៨... គ្រូនឹងឱ្យកូន ១៨ គ្រាប់!"

លីង ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង!

លីង: "ពិតមែនឬអ្នកគ្រូ?"

អ្នកគ្រូ សុជាតា: "បាទ! តែមានលក្ខខណ្ឌ! កូនត្រូវតែ បង្ហាញ គ្រូថា ៤ បូក ៤ ស្មើ ១៨ ដោយប្រើប្រាស់ ម្រាមដៃ! បើកូនធ្វើបាន គ្រូឱ្យកូន ១៨ គ្រាប់ភ្លាម!"

លីង ព្យាយាមលើកម្រាមដៃរហូតដល់អស់ដៃ និងអស់ជើង ក៏នៅតែមិនគ្រប់ ១៨ ដែរ។ ទីបំផុត គាត់ក៏ដឹងថា គណិតវិទ្យាមិនអាចកុហកបានទេ មិនថាគេបន្ថែមលេខអ្វីនៅពីមុខចម្លើយក៏ដោយ។

លីង: (ឱនមុខចុះ) "អ្នកគ្រូ! ខ្ញុំសុំទោស! ៤ បូក ៤ គឺ ៨ ពិតមែន... តែខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ឱ្យអ្នកគ្រូឃើញថាខ្ញុំ ព្យាយាមឆ្លាត ជាងគេប៉ុណ្ណោះ!"

អ្នកគ្រូ សុជាតា ញញឹម ហើយនិយាយថា៖ "កូនមិនចាំបាច់បន្ថែមលេខដើម្បីបង្ហាញភាពឆ្លាតទេ លីង។ គ្រូដឹងថាកូនឆ្លាត ប៉ុន្តែកូនត្រូវតែទុកចិត្តលើ តក្កវិជ្ជា របស់កូន!"

ចាប់ពីថ្ងៃនោះមក លីង នៅតែជាសិស្សដែលពិបាករៀនគណិតវិទ្យាដដែល តែគេលែងព្យាយាមបន្ថែមលេខនៅពីមុខចម្លើយរបស់គេទៀតហើយ។ ពេលខ្លះ គេនៅតែឆ្លើយខុសដដែល តែគេរៀនសើចដាក់ភាពល្ងង់របស់ខ្លួនឯង ហើយទទួលយកមេរៀនដោយបើកចិត្ត។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា