លោក Nelson Rolihlahla Mandela គឺជាសកម្មជន និងជាអ្នកនយោបាយប្រឆាំងនឹងការរើសអើងជាតិសាសន៍នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដែលជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងចាប់ពីឆ្នាំ 1994 ដល់ឆ្នាំ 1999។ លោកគឺជាប្រមុខរដ្ឋស្បែកខ្មៅដំបូងគេរបស់ប្រទេស និងជាជនជាតិដើមដំបូងគេដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យដែលមានតំណាងពេញលេញ។
តួយ៉ាងលោក ណែលសុន ម៉ាន់ដេឡា បានចំណាយពេល ២៧ ឆ្នាំនៅក្នុងពន្ធនាគារ ពីបទប្រឆាំងនឹងប្រព័ន្ធអាផាថេត(Apartheid System)របស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ បើទោះបីជាមានការចំណាយដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចនៃការជាប់ពន្ធនាគារក៏ដោយ លោក Mandela នៅតែបន្តដើរតួជាអ្នកដឹកនាំ និងបានប្រមូលផ្តុំអ្នកទោសនយោបាយដទៃទៀតរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានដោះលែង លោក Mandela បានជួយចរចាបញ្ចប់ការរើសអើងពូជសាសន៍ ហើយបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។
លោកបានចែករំលែករឿងមួយថា” ក្រោយពីខ្ញុំបានក្លាយទៅជាប្រធានាធិបតីរួចមក ខ្ញុំបាននាំក្រុមអង្គរក្សរបស់ខ្ញុំ ទៅទទួលទានអាហារល្ងាចនៅភោជនីយដ្ឋានមួយ។ យើងម្នាក់ៗបានអង្គុយចុះ ហើយយើងហៅអាហារសម្រាប់ទទួលទានរៀងៗខ្លួន។
នៅតុទល់មុខរបស់យើង វាមានបុរសម្នាក់កំពុងអង្គុយរង់ចាំ អ្នកបម្រើលើកអាហារយកមកឲ្យ។ បន្ទាប់ពីអ្នកបម្រើលើកអាហារយកមកឲ្យបុរសម្នាក់នោះហើយ ខ្ញុំបានប្រាប់អង្គរក្សម្នាក់ ឲ្យទៅអញ្ជើញបុរសម្នាក់នោះ មកចូលរួមតុជាមួយនឹងខ្ញុំ។ បុរសម្នាក់នោះក៏លើកចានអាហារមកតាមការអញ្ជើញ។
បុរសឈ្ងោកមុខទៅនឹងចាន ហើយគាត់ទទួលទានអាហារ ដោយដៃទាំងគូរបស់គាត់ញ័រញាក់មិនឈប់ឈរសោះ។ បន្ទាប់ពីគាត់ទទួលទានរួចហើយ គាត់ងើបឈរ ហើយគាត់បាននិយាយលាខ្ញុំ ដោយមិនទាំងហ៊ានងើបមុខសម្លឹងមើលមុខរបស់ខ្ញុំឡើយ។ ខ្ញុំលូកដៃចាប់ដៃរបស់គាត់ ជាការគួរសម ហើយគាត់ក៏ដើរចេញបាត់ទៅ។
អង្គរក្សម្នាក់បាននិយាយថា៖
-ដៃទាំងគូរបស់បុរសម្នាក់នេះ ចេះតែញាក់ញ័ររហូតដល់គាត់ទទួលទានរួចហើយ។ គាត់ប្រាកដជាមានជំងឺធ្ងន់ហើយ។
-មិនមែនទេ! មូលហេតុនៃការញាក់ញ័រដៃរបស់គាត់គឺមិនមែនជាជំងឺឡើយ។ បុរសម្នាក់នេះគឺជាមេគុកមួយ ដែលខ្ញុំត្រូវបានគេយកទៅឃុំឃាំងខ្លួន។ គាត់បានវាយធ្វើទារុណកម្មយ៉ាងខ្លាំង មកលើរាងកាយរបស់ខ្ញុំ ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំស្រេកទឹក ខ្ញុំបានសូមទឹកផឹក តែគាត់បែរជាប្រមាថមើលងាយខ្ញុំ ដោយគាត់បាននោមដាក់លើក្បាលរបស់ខ្ញុំ ឲ្យខ្ញុំផឹកទឹកនោមរបស់គាត់ទៀតផង។
ដៃរបស់គាត់ញាក់ញ័រ ព្រោះតែគាត់ខ្លាចខ្ញុំសងសឹកនឹងគាត់ ដោយខ្ញុំអាចចាប់បញ្ជូនគាត់ទៅដាក់គុក ហើយធ្វើទារុណកម្មលើគាត់វិញ ព្រោះឥឡូវនេះ ខ្ញុំគឺជាប្រធានាធិបតីរបស់សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនធ្វើដូចនេះឡើយ ព្រោះការសងសឹកគ្នាបង្កនូវការបែកបាក់ជាតិ តែការផ្សះផ្សាជាតិ ទើបអាចធ្វើឲ្យជាតិរឹងមាំ។ ខ្ញុំដឹងថា ប្រសិនបើខ្ញុំនៅគុំកួន នោះគឺវាមានន័យថា ខ្ញុំនៅតែស្ថិតនៅក្នុងគុក(គំនុំ)ជារៀងរហូត។ “
លោកម៉ាន់ដេឡា ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា គំនុំគឺសម្រាប់មនុស្សទន់ខ្សោយ រីការឲ្យអភ័យ ការអធ្យាស្រ័យ និងការបំភ្លេចគំនុំ គឺជាការបញ្ចេញនូវភាពឈឺចាប់ចេញពីបេះដូងរបស់មនុស្ស។ថ្នាក់ដឹកនាំមិនត្រូវយកគំនុំផ្ទាល់ខ្លួនយកមកធ្វើជាការសម្រេចចិត្តដើម្បីសងសឹកឡើយ ទោះបីជាយុត្តិធម៌តម្រូវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំ អាចមានសិទ្ធិសងសឹកក៏ដោយចុះ។ នៅពេលដែលយើងឲ្យអភ័យទៅលើមនុស្សណាម្នាក់ វាមិនមែនយើងបំភ្លេចអតីតកាលចោលឡើយ គឺយើងបានរៀបចំមាគ៌ាជោគជ័យ ឆ្ពោះទៅរកអនាគតរបស់យើង៕
អត្ថបទ៖ កណ្ណិការ
